ภาพรวม: ทำไมไฟล์ที่ลบกู้คืนได้
เมื่อลบไฟล์ออกจาก Windows โดยทั่วไปจะไปอยู่ในถังขยะก่อน แต่ถ้า Shift+Delete หรือล้างถังขยะไปแล้ว ไฟล์ยังไม่ได้หายจริงๆ Windows แค่ทำเครื่องหมายพื้นที่นั้นว่าพร้อมเขียนทับ ข้อมูลจริงยังอยู่จนกว่าจะถูกเขียนทับด้วยข้อมูลใหม่
โอกาสกู้คืนสำเร็จขึ้นอยู่กับว่าหลังลบไฟล์ไปนานแค่ไหนและใช้เครื่องมากแค่ไหน ยิ่งรีบกู้คืนเร็วเท่าไรโอกาสสำเร็จยิ่งสูง เพราะโอกาสที่พื้นที่นั้นจะถูกเขียนทับยังน้อย
สำหรับ SSD การกู้คืนยากกว่า HDD เพราะ SSD มีฟีเจอร์ TRIM ที่ลบข้อมูลจริงทันทีเมื่อ OS บอกว่าไม่ใช้แล้ว ทำให้โอกาสกู้คืนไฟล์จาก SSD ต่ำกว่า HDD มาก
ข้อผิดพลาดเวลาทำงาน 1004 excel 2010
ก่อนเริ่ม: หยุดใช้งานดิสก์ทันที
ข้อที่สำคัญที่สุดหลังลบไฟล์สำคัญโดยบังเอิญ คือหยุดใช้งานดิสก์นั้นทันที อย่าดาวน์โหลด ติดตั้งโปรแกรม หรือบันทึกข้อมูลใหม่ เพราะทุกการเขียนข้อมูลอาจเขียนทับตำแหน่งที่เก็บไฟล์ที่ต้องการกู้คืน
ตรวจถังขยะก่อนเสมอ บางครั้งไฟล์อยู่ในถังขยะแต่ลืมมองดู คลิกขวาที่ถังขยะ → Open แล้วค้นหาชื่อไฟล์
ปิดใช้งานตัวจัดคิวงานพิมพ์
ตรวจสอบ Previous Versions ก่อนใช้โปรแกรมกู้คืน เพราะถ้าเปิด File History หรือ System Protection ไว้ อาจกู้คืนไฟล์ได้ง่ายกว่ามาก
ทำทีละขั้นตอน: กู้คืนไฟล์
ตรวจสอบ Previous Versions โดยคลิกขวาที่โฟลเดอร์ที่เคยมีไฟล์ แล้วเลือก "Restore previous versions" ถ้า System Protection เปิดอยู่จะเห็นเวอร์ชันเก่าของโฟลเดอร์ คลิกเวอร์ชันที่ต้องการแล้วเลือก Open เพื่อค้นหาไฟล์
ใช้ Recuva (ฟรีจาก Piriform) ดาวน์โหลดและติดตั้งบน drive ที่ไม่ใช่ drive ที่ต้องการกู้คืน เปิด Recuva แล้วเลือกประเภทไฟล์ที่ต้องการกู้คืน ระบุตำแหน่งที่ไฟล์เคยอยู่ แล้วคลิก Scan ผลลัพธ์จะแสดงสถานะว่ากู้คืนได้มากแค่ไหน (Excellent/Good/Poor/Unrecoverable)
ใช้ Windows File Recovery ซึ่งเป็นเครื่องมือฟรีจาก Microsoft ใน Microsoft Store เหมาะสำหรับไฟล์ที่ Recuva หาไม่พบ รันผ่าน Command Prompt ด้วยคำสั่ง เช่น winfr C: D:\Recovery\ /regular /n *.docx เพื่อกู้คืนไฟล์ .docx จาก C ไปยัง D:\Recovery
เบราว์เซอร์ที่ดีพร้อมการโทรด่วน
บันทึกไฟล์ที่กู้คืนได้ไปยัง drive อื่นเสมอ ไม่ใช่ drive เดิมที่ไฟล์อยู่ เพราะการเขียนลง drive เดิมอาจทำลายไฟล์อื่นที่ยังรอกู้คืนอยู่
แก้ปัญหา: กู้คืนไม่สำเร็จ
ถ้า Recuva พบไฟล์แต่คุณภาพ Poor หมายความว่าส่วนหนึ่งถูกเขียนทับแล้ว ลองกู้คืนดูก่อน บางไฟล์ยังอ่านได้แม้คุณภาพต่ำ โดยเฉพาะเอกสารข้อความ
ถ้าไฟล์สำคัญมากและวิธีข้างต้นไม่สำเร็จ อาจต้องใช้บริการกู้คืนข้อมูลมืออาชีพ ซึ่งมีราคาสูงแต่อัตราสำเร็จสูงกว่า โดยเฉพาะกรณีดิสก์เสียหายทางกายภาพ
ถ้า SSD ใช้ TRIM และไฟล์ถูกลบไปนานแล้ว โอกาสกู้คืนต่ำมาก การป้องกันด้วย backup ดีกว่าการพึ่งการกู้คืนเสมอ
winauth
เคล็ดลับ: ป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ
เปิด File History ทันทีเพื่อป้องกันการสูญเสียไฟล์ในอนาคต ไปที่ Settings → System → Storage → Advanced storage settings → Backup options แล้วตั้งค่า backup ไปยัง external drive
ใช้ Version History ใน OneDrive หรือ Google Drive ซึ่งเก็บประวัติไฟล์หลายเวอร์ชันไว้บน cloud ทำให้กู้คืนไฟล์ที่แก้ไขผิดหรือลบโดยบังเอิญได้ง่ายมาก
