ภาพรวม: โปรแกรม Startup คืออะไร
โปรแกรม Startup คือซอฟต์แวร์ที่ถูกตั้งค่าให้เปิดทำงานอัตโนมัติทันทีที่ Windows บูตเสร็จ บางโปรแกรมจำเป็น เช่น โปรแกรมป้องกันไวรัส แต่หลายโปรแกรมไม่จำเป็นและแค่กิน RAM โดยเปล่าประโยชน์
รีวิวสปายแวร์บลาสเตอร์
เครื่องที่มีโปรแกรม Startup มากกว่า 20 รายการจะบูตช้าและใช้ RAM ไปกับโปรแกรมที่ไม่ได้ใช้ ส่งผลให้แอปที่เปิดหลังบูตทำงานช้าในช่วง 5 นาทีแรก
Windows จัดเก็บรายการ Startup ไว้หลายแหล่ง ได้แก่ Task Manager, โฟลเดอร์ Shell Startup, Registry Run keys และ Task Scheduler แต่ละแหล่งต้องใช้วิธีจัดการที่ต่างกัน
ก่อนเริ่ม: รู้จักโปรแกรมก่อนปิด
อย่าปิดทุกรายการโดยไม่ตรวจสอบก่อน บางรายการสำคัญมาก เช่น ctfmon.exe (IME ภาษาไทย), SecurityHealthSystray.exe (Windows Security) การปิดรายการเหล่านี้อาจทำให้ฟีเจอร์บางอย่างหายไป
ค้นหาชื่อโปรแกรมใน Google ก่อนตัดสินใจปิด หากไม่แน่ใจว่าจำเป็นหรือไม่ ให้เลือก Disable แทน Delete เพราะยังสามารถเปิดคืนได้ภายหลัง
บันทึกรายชื่อโปรแกรม Startup ทั้งหมดก่อนทำการเปลี่ยนแปลง เพื่อใช้อ้างอิงหากเกิดปัญหาหลังจากปิดบางรายการ
ทำทีละขั้นตอน: จัดการ Startup
วิธีที่ง่ายที่สุดคือผ่าน Task Manager กด Ctrl+Shift+Esc แล้วคลิกแท็บ Startup apps คอลัมน์ "Startup impact" แสดงว่าโปรแกรมใดกระทบเวลาบูตมากที่สุด ให้เริ่มปิดรายการที่มีผลกระทบ "High" ก่อน
หากต้องการจัดการผ่าน Settings ให้ไปที่ Settings → Apps → Startup หน้านี้แสดงรายการเดียวกันแต่มีคำอธิบายโปรแกรมชัดเจนกว่า สามารถสลับ On/Off ได้โดยตรง
สำหรับโปรแกรมที่ไม่ปรากฏใน Task Manager ให้ตรวจโฟลเดอร์ Shell Startup โดยกด Win+R แล้วพิมพ์ shell:startup จากนั้นลบ shortcut ของโปรแกรมที่ไม่ต้องการออก
หากต้องการเพิ่มโปรแกรมเข้า Startup ให้สร้าง shortcut ของโปรแกรมนั้นแล้ววางในโฟลเดอร์ shell:startup หรือใช้ Task Scheduler สำหรับตั้งค่าขั้นสูง เช่น รอให้ network พร้อมก่อนเปิด
แก้ปัญหา: Startup ที่จัดการไม่ได้
หากโปรแกรมบางตัวยังเปิดอัตโนมัติแม้ปิดใน Task Manager แล้ว แสดงว่ามันใช้ Task Scheduler หรือ Registry Run key แทน ให้เปิด Task Scheduler (taskschd.msc) แล้วค้นหางานที่ตั้งค่า trigger เป็น "At log on"
ตรวจ Registry Run key โดยเปิด Registry Editor (regedit) แล้วไปที่ HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Run และ HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Run ลบ entry ที่ไม่ต้องการออก
ใช้ Autoruns จาก Microsoft Sysinternals เพื่อดูและจัดการ Startup entries ทั้งหมดในที่เดียว รวมถึง Shell extensions, Services และ Boot execute ที่ซ่อนอยู่
เคล็ดลับ: ตั้งค่า Startup อย่างชาญฉลาด
โปรแกรมที่ใช้ทุกวัน เช่น โปรแกรมป้องกันไวรัส, clipboard manager, หรือ VPN ควรไว้ใน Startup แต่โปรแกรมที่ใช้เป็นครั้งคราว เช่น Adobe Creative Suite ควรเปิดเองเมื่อต้องการ
ตรวจรายการ Startup หลังติดตั้งซอฟต์แวร์ใหม่ทุกครั้ง เพราะโปรแกรมหลายตัวเพิ่มตัวเองเข้า Startup โดยไม่ขออนุญาต และมักซ่อนตัวเลือกนี้ไว้ในหน้า Advanced ระหว่างติดตั้ง
ตัวเลือก file explorer
